Ciste Meán an Oileáin Chomhroinnte

Faoin gCiste

Ar an 18 Samhain 2025, d’fhógair an Rialtas breis is €50 milliún in infheistíochtaí nua ón gCiste Oileáin Chomhroinnte, lena n áirítear €14 milliún do Choimisiún na Meán chun clár nua meán faoin Oileán Comhroinnte a chur chun cinn don tréimhse 2026–2029. Is é Coimisiún na Meán rialtóir neamhspleách na meán in Éirinn, agus tacaíonn sé le forbairt ar an earnáil meán in Éirinn.

Trí chlár ilbhliantúil de thacaíochtaí, tá sé d’aidhm ag an gCiste Meán an Oileáin Chomhroinnte ábhar nua a chruthú agus a spreagadh, daoine cumasacha a neartú agus malartú cultúrtha a chumasú ar fud na meán ar bhonn uile-oileáin. Agus an obair sin á cur i gcrích againn, táimid tiomanta do dhul i mbun plé ar bhealach lena léirítear na féiniúlachtaí, na traidisiúin agus na comhthéacsanna gairmiúla éagsúla ar fud an oileáin, agus tacaíocht á tabhairt do chomhoibriú measúil agus ionchuimsitheach idir an Tuaisceart agus an Deisceart.

Cuspóirí

Is mian linn cuidiú le tírdhreach meán a thógáil lena léirítear cé muid féin, ár gcuid eispéireas comhroinnte, ár gcuid cultúr éagsúil agus réaltachtaí comhaimseartha, le linn na naisc lena múnlaítear todhchaí chomhroinnte a neartú. Tríd an Ciste Meán an Oileáin Chomhroinnte, tá sé d’aidhm againn:

Tríd an Ciste Meán an Oileáin Chomhroinnte, tá sé d’aidhm againn:

• Comhar agus tuiscint a neartú ar fud an oileáin,
• Malartú cultúrtha agus cruthaitheach a neartú, agus
• Eispéiris agus oidhreacht éagsúil agus chomhroinnte pobail ar fud an oileáin a léiriú.

Déanfaimid amhlaidh ach:

• Cruthú ábhar craolacháin a chur chun cinn, ábhair lena bhfeabhsaítear tuiscint, lena bhfiosraítear oidhreacht chomhroinnte agus lena ndéantar scéalta Béarla agus Gaeilge, lena nasctar pobail ar fud an oileáin agus ár ndiaspóra, a chur os comhair an phobail.
• Tacú le borradh smaointe nuálacha agus cothú daoine cumasacha nua laistigh de na hearnálacha meán agus é á chinntiú go mbeidh deiseanna ag cruthaitheoirí agus gairmithe meán atá ar an oileáin ag teacht chun cinn.
• Tacú le hiriseoireacht trasteorann chun a chinntiú go mbeidh tuiscint níos doimhne ag daoine sa dá dhlínse ar imeachtaí agus ar a dtábhacht, ní hamháin le linn tráthanna géarchéime, ach mar chuid den saol poiblí laethúil.
• Troid ar son tionscnaimh lena neartaítear líonraí, lena gcuirtear comhar trasteorann agus malartú cultúrtha chun cinn, agus lena dtugtar daoine le chéile chun cruthaitheacht a spreagadh, nuálaíocht a chur chun cinn agus na tacaíochtaí is gá a chur le céile le haghaidh cruthú ábhar ar ardchaighdeán, idir oiliúint agus inbhuanaitheacht, comhionannas, cúrsaí inscne, éagsúlacht agus ionchuimsitheacht.

Tá na torthaí sin ag teacht lenár dtiomantas do thírdhreach meán atá inbhuanaithe, éagsúil agus rannpháirtíoch lena léirítear fairsinge na bpobal ar an oileán.

Soláthar agus Gníomhaíocht

Fuaim & Fís: Oileán Comhroinnte, Scéalta Comhroinnte

Trí mheán trí cinn de bhabhtaí maoinithe neamhspleácha i gcaitheamh 2026–2028, tacóimid le clársceidealú teilifíse agus raidió lena gcuirtear chun cinn malartú cultúrtha, oidhreacht chomhroinnte agus comhar trasteorann. Osclóidh an chéad bhabhta in 2026 ar an 21ú Bealtaine. Cuirfear tuilleadh eolais ar fáil ar an leathanach seo in am trátha. D’fhéadfaí an méid sin a bhaint amach trí na scéalta a insítear agus an cineál léiriúcháin araon. Spreagfar lucht léiriúcháin chun gné thrasphobail nó uile-oileáin a áireamh ina léiriúcháin, agus daoine cruthaitheacha, léiritheoirí agus craoltóirí á dtabhairt le chéile ó gach cearn den oileán.

Tá léiriúcháin mhaoinithe á lorg againn lena gcuirfear beocht i gcuspóirí thionscnamh an Oileáin Chomhroinnte, agus scéalta á n-insint lena gcuirtear malartú cultúrtha chun cinn, lena gceiliúrtar ár n oidhreacht chomhroinnte agus éagsúil agus lena gcothaítear comhar agus comhthuiscint níos doimhne idir pobail ar fud an oileáin.

I gcás inarb iomchuí, le léiriúcháin féadfar leas a bhaint as téamaí ón gclár Áit Bhaile Chomhroinnte, a thugann cuireadh do dhaoine ar fud an oileáin – agus níos faide i gcéin – iniúchadh a dhéanamh, trí lionsa na hoidhreachta agus an chultúir, ar an gceist: Céard is brí le Baile Comhroinnte duitse – san am a chuaigh thart, sa lá inniu, agus san am atá le teacht?

Scéalta & Eispéiris an Oileáin Chomhroinnte: Ciste Forbartha Ábhair

Tacóimid le forbairt smaointe cruthaitheacha nua agus daoine cumasacha atá ag teacht chun cinn trí thionscnamh tiomnaithe ‘Scéalta agus Eispéiris an Oileáin Chomhroinnte’, múnlaithe ar chomhpháirtíochtaí daoine cumasacha rathúla amhail Cine4. Beidh an snáithe sin ina chuidiú ag guthanna nua coincheapa agus saothair ghearrfhoirme a fhorbairt lena léirítear eispéiris, cultúr agus oidhreacht chomhroinnte. Leis an snáithe sin, soláthrófar scóip freisin chun bheith ag plé le clár an Rialtais Áit Bhaile Chomhroinnte, a spreagann tionscadail lena bhfiosraítear téamaí a bhaineann le háit, féiniúlacht, oidhreacht agus nasc, lena léirítear traidisiúin agus eispéiris éagsúla a mhúnlaíonn an saol ar fud an oileáin. Cuirfear tuilleadh eolais ar fáil ag deireadh 2026.

Scéim Iriseoireachta an Oileáin Chomhroinnte

Forbróimid tionscnamh ilbhliantúil chun tacú le tuairisciú trasteorann gairmiúil. Ag tosú le taighde agus comhairliúchán in 2026, leathnófar an scéim chun tacú le hiriseoireacht mharthanach ar fud ardáin chlóite, chraolacháin agus dhigiteacha, agus béim á cur ar iriseoirí óga agus iontrálaithe nua chuig an earnáil. Osclóidh an chéad bhabhta maoinithe in 2026, agus meastar go mbeidh babhtaí breise in 2027 agus 2028.

Leis an tionscnamh, cuirfear béim láidir ar iriseoireacht lena dtacaítear le comhthuiscint ar fud an oileáin mar chuid den saol poiblí laethúil, ní hamháin tráthanna géarchéime. Is mian linn a chinntiú gurb amhlaidh le tuairisciú a léireofar, ar bhealach comhsheasmhach, eispéiris, peirspictíochtaí agus ábhair imní pobal sa Tuaisceart agus sa Deisceart, rud a chuidíonn le lucht féachana agus éisteachta tuiscint níos fearr a fháil ar a chéile agus ar na saincheisteanna lena múnlaítear an saol ar fud an oileáin.

Fóraim Meán an Oileáin Chomhroinnte

Bunóimid sraith imeachtaí Fhóraim Meán an Oileáin Chomhroinnte atá deartha chun tuiscint ar an tírdhreach meán ar fud an oileáin a dhoimhniú, líonraí gairmiúla a chothú agus smaointe nua a spreagadh le haghaidh comhoibrithe. Leis na himeachtaí sin, déanfar eolas freisin d’fhorbairt tionscnamh maoinithe amach anseo trí dheiseanna, dúshláin agus réimsí a shainaithint inar féidir borradh a chur faoi chomhar.

Conas a Oibreoimid

Oibreoimid le comhpháirtithe ar fud an oileáin chun riachtanais a shainaithint, comhar a chothú agus a chinntiú go mbeidh cuir chuige mhaoinithe freagrúil, trédhearcach agus ailínithe le gealltanais an rialtais. Beidh ár gcuid tionscnamh ina gcomhlánú ar na scéimeanna atá ann cheana agus snáitheanna nua á dtabhairt isteach san am céanna, snáitheanna atá deartha go sonrach chun comhar trasteorann agus malartú cruthaitheach a neartú. Oibreoidh na scéimeanna maoinithe nua trí bhabhtaí oscailte, iomaíocha, agus úsáidfear measúnú neamhspleách mar is gá, mar a dhéantar i gcónaí le scéimeanna maoinithe Choimisiúin na Meán.

Glacfaimid cur chuige tuisceanach agus ionchuimsitheach i leith rannpháirteachas trasteorann, agus aitheantas á thabhairt don tábhacht atá le hoibriú ar bhealaí lena dtacaítear le caidrimh láidre ar fud na gcodanna uile den oileán. Lenár gcuid oibre, bainfear leas freisin as comhairliúchán, taighde agus rannpháirteachas leanúnach le páirtithe leasmhara chun tosaíochtaí a mhúnlú agus a chinntiú go soláthrófar luach fadtéarmach d’earnáil na meán agus do lucht féachana agus éisteachta ar fud an oileáin a bhuí leis an gCiste.

Aithníonn an Ciste tábhacht éagsúlacht teanga an oileáin agus na deiseanna a chruthaíonn sí do mhalartú cultúrtha. Spreagaimid tionscadail a léiríonn agus a bhaineann leas as oidhreacht theangeolaíoch an oileáin ar bhealaí cuimsitheacha agus cruthaitheacha. D’fhéadfadh go mbeadh riachtanais ábhair Ghaeilge i gceist le tionscnaimh áirithe. Mar shampla, don bhabhta Scéalta Comhroinnte an Oileáin Chomhroinnte déanfar ar a laghad 25% den mhaoiniú a leithdháileadh ar chláir i nGaeilge, i gcomhréir leis an Scéim Fuaim & Fís.

Conclúid

A bhuí le Ciste Meán an Oileáin Chomhroinnte, cuideoimid le tírdhreach meán atá níos nasctha, níos comhoibríche agus níos cruthaithí a chothú ar fud an oileáin. Ach tacú le hiriseoireacht thrasteorann, infheistiú i ndaoine cumasacha agus smaointe nua, agus a chumasú scéalta éagsúla a insint agus a chomhroinnt, féachaimid le comhthuiscint a dhoimhniú agus rannchuidiú le todhchaí chomhroinnte do na pobail uile.

Is féidir ceisteanna a bhaineann leis an gCiste Meán an Oileáin Chomhroinnte a sheoladh chuig [email protected].